Zoeken

Basisscholen zullen nog meer moeten snijden

Nederlandse basisscholen hebben vorig jaar bij elkaar 6.000 voltijdsbanen geschrapt. Desondanks maken de meeste scholen nog verlies, waardoor ze de komende jaren nog verder moeten snijden. Deloitte voorziet dat vooral in plattelandsgebieden scholen verdwijnen. Dit blijkt uit onderzoek van Deloitte waarin de jaarrekeningen van ruim 300 scholen werden bekeken.

In 2010 belandden veel basisscholen in het rood, waardoor ze moesten ingrijpen. Het personeelsbestand kromp met 5 procent veel sneller dan het aantal leerlingen (1 procent). De klassen zijn daardoor groter geworden. Ook op ondersteuning is bezuinigd. 'Op sommige plaatsen gaat het heel hard', aldus Sjirk Huizinga van Deloitte. 'De meeste scholen maken nog steeds verlies, dus het zal nog wel even doorgaan.'

De oorzaak van de problemen is dat de overheidsbijdragen teruglopen. 'De overheid maakt geen aanpassing op de realiteit', zegt Huizinga. 'De btw-verhoging, stijgende energielasten en bezuinigingen op het voortgezet onderwijs kunnen straks nog meer banen gaan kosten.' Huizinga vindt dat de scholen zelf wel steeds beter anticiperen op de bezuinigingen. 'Er wordt minder verlies gemaakt dan we hadden verwacht.'

In het voortgezet onderwijs zijn de problemen minder groot. De scholen bezuinigen daar niet alleen op personeel, maar ook op materiaal en huisvesting. 'In het basisonderwijs is alles al wegbezuinigd en moet nu wel in het aantal leraren worden gesneden', zegt Harm van Gerven van de sectororganisatie PO-Raad. 'Slechts 4 procent van de kosten zit in overhead, dus daar valt niet veel te halen.'

Verlies

Ondanks de forse ingegrepen lijdt ruim de helft van alle scholen nog steeds verlies. De omvang daarvan is wel afgenomen, waarbij het voortgezet onderwijs het beste scoort. De verliezen daar zijn bijna weggewerkt. Dat neemt niet weg dat er op grote schaal wordt ingeteerd op het eigen vermogen. Sinds 2007 zijn scholen eenderde van hun buffers kwijtgeraakt.

Een op de drie scholen zit in de financiële gevarenzone. 'Vooral in plattelandsgebieden zullen scholen moeten sluiten', aldus Huizinga. Steeds meer leerkrachten krijgen een tijdelijk contract.

In februari bestreed minister Van Bijsterveldt (Onderwijs) nog dat het verlies van duizenden arbeidsplaatsen het gevolg is van de 'stille bezuinigingen'. Veel scholen hebben volgens haar meer leerkrachten in dienst dan op grond van hun leerlingenaantal mag. 'Dat klopt niet', zegt Van Gerven, 'besturen hebben steeds geprobeerd de klassen te ontzien. Maar de rek is er nu helemaal uit.' Huizinga kan zich voorstellen dat dit gevolgen heeft voor de kwaliteit van het onderwijs.

Het rijk betaalt scholen per leerling. Omdat het leerlingenaantal ieder jaar afneemt, dalen de kosten voor de overheid. Van Gerven: 'Wij pleiten ervoor deze besparing binnen het onderwijs te houden. Iedereen begrijpt dat dit financieel lastige tijden zijn, maar het basisonderwijs wordt onevenredig hard geraakt.'

Een woordvoerster van de minister wilde zondag nog niet reageren. Zij wacht het volledige onderzoek af.

Bron: de Volkskrant